Ademend vermogen (MVTR) in hardshells: hoe lees je de technische specs?
Een goede hardshell is je beste maatje als het gaat om overleven in de buitenlucht.
Of je nu door de regen wandelt, een berg beklimt of gewoon door de stad fietst: die jas moet beschermen. Maar er is één eigenschap die vaak vergeten wordt, terwijl hij minstens zo belangrijk is als waterdichtheid: het ademend vermogen. In vaktaal noemen we dat MVTR. In dit artikel leg ik je uit wat dat betekent, hoe je die cijfers leest en hoe je de juiste jas kiest zonder in de technische marketing-praat te trappen.
Wat is ademend vermogen eigenlijk?
Laten we beginnen met een misverstand. Veel mensen denken dat 'ademend' betekent dat een jas frisse lucht doorlaat.
Dat klopt niet heleijk. Bij hardshells draait het erom dat vocht van binnenuit naar buiten kan.
Je zweet namelijk tijdens het bewegen. Als die vochtige lucht onder je jas blijft hangen, koel je af zodra je stopt met bewegen. En dat is koud en oncomfortabel.
Ademend vermogen meet hoe snel waterdamp (zweet) door de stof heen kan bewegen. De technische term hiervoor is MVTR: Moisture Vapor Transmission Rate. Dit is de officiële maat voor hoe 'doorlatend' een stof is voor vocht. Let op: ademend vermogen en waterdichtheid zijn twee verschillende dingen.
Een jas kan waterdicht zijn (geen druppel komt door), maar wel ademen.
Een jas die niet ademt, voelt aan als een plastic zak. En dat wil je niet.
De cijfers ontcijferen: MVTR en STP
Als je technische specs leest, kom je vaak twee termen tegen: STP en MVTR. STP (Stoffen-transpiratie-index) is een oudere maat die je nog wel eens ziet, maar de industrie stapt over op MVTR.
Dit is de moderne standaard en die zegt veel meer. MVTR wordt uitgedrukt in gram waterdamp per vierkante meter per 24 uur.
Schrijf je dat afkort? Dat is g/m²/24h. Hoe hoger dit getal, hoe beter de jas vocht afvoert. Een basisregel: een MVTR van 10.000 g/m²/24h is het minimum voor lichte activiteiten.
Ga je serieus wandelen of klimmen? Dan wil je minstens 20.000 g/m²/24h.
Voor intensieve sporten in warme omstandigheden kijk je naar 30.000 g/m²/24h of meer. Maar, en dit is belangrijk: deze cijfers zijn labresultaten. In de praktijk beïnvloeden andere factoren de prestaties. Denk aan hoe de jas is gemaakt, de naden en de temperatuur buiten.
Hoe lees je de specificaties in de winkel?
Als je online shopt of in de winkel staat, kijk je naar het label of de productbeschrijving.
MVTR-waarde
Waar moet je op letten? Dit is je hoofdnummer.
Waterdichtheid (mm)
Zoek naar het getal in g/m²/24h. Staat er niets? Dan is de ademendheid vaak laag of probeert de fabrikant het te verbergen. Dit is de druk die de stof aankan voordat water doorlekt. Een waarde van 10.000 mm is waterdicht genoeg voor de meeste regenbuien.
Voor hevige stormen kijk je naar 20.000 mm of meer. Dit staat los van de MVTR, maar beide moeten hoog zijn voor een topjas.
Materiaal en constructie
De stofsoort bepaalt veel. Merken zoals Gore-Tex, eVent en Polartec gebruiken verschillende technieken. Ook de naden zijn cruciaal.
Getapete naden (dichtgelijmd) zorgen dat water niet via de naaldgaten naar binnen komt, maar kunnen de ademendheid licht beperken. Toch is het noodzakelijk voor echte waterdichtheid.
Populaire ademende stoffen op een rij
Er zijn veel merken op de markt, maar een paar namen blijven terugkomen. Hieronder de meest bekende en hun prestaties. Dit is de marktleider.
Gore-Tex
Gore-Tex combineert waterdichtheid met ademend vermogen. Een standaard Gore-Tex jas heeft vaak een MVTR van ongeveer 20.000 g/m²/24h.
Er zijn varianten (zoals Gore-Tex Active) die hoger scoren, tot 30.000 of meer. Het is een veilige keuze, maar wel prijzig.
eVent
eVent is een sterke concurrent. Het werkt met een 'direct vent' systeem. Hierbij hoeft vocht niet te wachten tot het opwarmt; het stroomt direct naar buiten.
Hierdoor kan eVent een hogere MVTR hebben dan Gore-Tex, vaak boven de 30.000 g/m²/24h. Het nadeel?
Sympatex
Het kan iets minder duurzaam aanvoelen. Sympatex is een milieuvriendelijke optie (geen PTFE). Het is een gesloten membraan dat goed waterdicht is. De ademendheid ligt meestal tussen de 10.000 en 20.000 g/m²/24h.
Het is een prima middenmoter voor dagelijks gebruik. Dit is een innovatieve stof die wat anders werkt.
Polartec NeoShell
Het is een 'softshell-hardshell' hybride. Het ademt extreem goed (vaak 20.000 tot 30.000 g/m²/24h) en is stiller dan traditionele hardshells.
Ideaal voor klimmen waar bewegingsvrijheid key is.
Wat beïnvloedt de daadwerkelijke prestaties?
De cijfers op papier zijn leuk, maar de praktijk is weerbarstig. Een paar factoren die de ademendheid beïnvloeden:
- De buitenste laag: Als de buitenstof water opneemt (niet waterafstotend is), verstopt die de poriën van het membraan. Dan ademt niets meer. Regelmatig impregneren is dus nodig.
- Temperatuur: Ademend vermogen werkt beter bij warmere temperaturen. Bij vriestemperaturen vertraagt het proces omdat de temperatuurverschillen kleiner zijn.
- Luchtvochtigheid: Als het buiten extreem vochtig is, is het moeilijker voor vocht om naar buiten te komen. De MVTR-waarde is gemeten in gecontroleerde laboratoriumomstandigheden (meestal 35°C en 100% relatieve vochtigheid), wat in de natuur soms anders is.
- Activiteitsniveau: Een jas met MVTR 15.000 werkt prima voor een wandeling, maar tijdens een steile klim produceer je zoveel zweet dat je een hogere waarde nodig hebt om bij te blijven.
Welke MVTR-waarde heb jij nodig?
Er is geen magisch getal voor iedereen. Het hangt af van wat je doet.
Lichte activiteit (wandelen, reizen)
Hierbij een handig overzicht voor de B1-lezer: Voor rustige beweging waarbij je niet heel veel zweet, is een MVTR van 10.000 tot 15.000 g/m²/24h voldoende.
Middelzware activiteit (hiken, fietsen)
Dit zijn vaak lichtere jassen die makkelijk in de tas passen. Als je lange afstanden loopt of fietst, stijgt je lichaamstemperatuur. Kies hier voor minimaal 20.000 g/m²/24h.
Zware activiteit (hardlopen, klimmen, skiën)
Een jas met Gore-Tex Paclite of een vergelijkbaar membraan werkt hier goed. Bij intensieve inspanning produceer je veel vocht.
Je hebt een hoge MVTR nodig, denk aan 25.000 tot 30.000 g/m²/24h of meer. Merken als eVent of Polartec NeoShell scoren hier vaak beter. Onthoud: een jas met een MVTR van 30.000 is niet per se 'beter' voor iedereen. Als je hem alleen in de stad draagt en nooit zweet, is een lagere waarde prima en bespaar je gewicht en geld.
Conclusie: slim kiezen
Hardshells zijn technisch ingewikkeld, maar de basis is simpel. Kijk niet alleen naar waterdichtheid, maar check de MVTR-waarde als je een geschikte hardshell voor via ferrata zoekt.
Voor de meeste outdoor-liefhebbers is een waarde tussen 20.000 en 30.000 g/m²/24h een veilige gok. Combineer dit met een waterdichtheid van minimaal 10.000 mm en getapete naden, en je hebt een jas die je droog en comfortabel houdt. Merken zoals Gore-Tex, eVent en Polartec bieden allemaal uitstekende opties, afhankelijk van je budget en activiteit. Bekijk onze uitgebreide koopgids, vergelijk de cijfers en kies wat bij jouw buitenleven past. Dan sta je nooit meer klappertandend in de regen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een MVTR-waarde van 20.000 g/m²/24h in de praktijk?
Een MVTR-waarde van 20.000 g/m²/24h betekent dat de jas in staat is om 20.000 gram waterdamp per vierkante meter oppervlakte per 24 uur af te voeren.
Wat is de ideale MVTR-waarde voor verschillende activiteiten?
Dit is een goede waarde voor serieuze wandelingen of klimmen, waarbij je veel zweet en een goede ventilatie essentieel is om te voorkomen dat je koud en oncomfortabel raakt. De ideale MVTR-waarde hangt af van je activiteit. Voor lichte activiteiten, zoals wandelen in lichte regen, is een MVTR van 10.000 g/m²/24h al voldoende.
Wat is het verschil tussen MVTR en STP, en waarom is MVTR de voorkeur?
Voor intensieve sporten of in warme omstandigheden is een waarde van 20.000 g/m²/24h of hoger aan te raden, om ervoor te zorgen dat je lichaam voldoende kan ventileren en je comfortabel blijft. STP (Stoffen-transpiratie-index) was een oudere maat, maar MVTR (Moisture Vapor Transmission Rate) is de moderne standaard.
Hoe kan ik de ademendheid van een hardshell jas beoordelen in de winkel?
MVTR meet direct hoe goed een stof vocht afvoert, terwijl STP een minder nauwkeurige maat was.
Wat is de betekenis van een waterdichtheidscijfer (mm) in relatie tot ademend vermogen?
MVTR geeft dus een duidelijker beeld van de ademend vermogen van de jas. Let op de MVTR-waarde op het label of de productbeschrijving. Als deze waarde ontbreekt, kan het zijn dat de fabrikant de ademendheid van de jas niet duidelijk aangeeft. Een hoge waarde (bijvoorbeeld boven de 10.000 g/m²/24h) duidt op een goede ademendheid, wat essentieel is voor comfort tijdens het bewegen.
De waterdichtheidscijfer (in mm) geeft aan hoeveel druk de stof kan weerstaan voordat water erdoorheen sijpelt. Een hogere waarde (bijvoorbeeld 20.000 mm) betekent dat de jas beter bestand is tegen hevige stormen. Echter, een hoge waterdichtheid betekent niet automatisch dat de jas ook ademt; het is belangrijk om ook de MVTR-waarde te controleren.